پایگاه اجتماعی و سیاسی زن1
در اسلام، زنان چون مردان در مسائل اجتماعی، پایگاه و جایگاهی مناسب دارند و از حرکتهای اجتماعی و فعالیتهای گروهی ممنوع نگردیدند؛ بلکه طبق تعالیم مسلم قرآنی و حدیثی، مسئولیتهای اجتماعی بسیاری بطور یکسان متوجه مرد و زن است. البته تکلیف «جهاد» ابتدائی و جنگ تهاجمی از زنان برداشته شده است؛ البته تنها جهاد و نه مبارزات دیگر چون مبارزه دفاعی و یا بسیاری از مقدمات یا ملازمات و یا مؤخرات جنگ و جهاد. و این رفع تکلیف، در جهت خدمت به زنان و کرامت ایشان است.
قرآن میفرماید: «والمؤمنون والمؤمنات بعضهم اولیآء بعض یأمرون بالمعروف وینهون عنالمنکر و یقیمونالصَّلوه و یؤتونالزَّکاه و یطیعونالله و رسوله اولئک سیرحمهمالله انالله عزیزٌحکیمٌ(1) : مردان مؤمن و زنان مؤمن برخی بر برخی ولایت (سرپرستی) دارند به معروف یکدیگر را امر میکنند و از منکر باز میدارند و نماز میگذارند و زکات میدهند و از خدا و پیامبرش فرمان میبرند، خدا اینان را رحمت خواهد کرد. خدا پیروزمند و حکیم است».
در این فرموده خداوند، زنان چون مردان دارای مسئولیت بزرگ ولایت اجتماعی میباشند؛ از اینرو به هدایتگری و امر به معروف و بازدارندگی از زشتیها و ناهنجاریها در همه زمینههای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و حقوقی میپردازند. با گستردگی مفهوم «منکر» و «معروف» در اسلام، گستره دخالتهای اجتماعی زن روشن میشود. بنابراین در همه عرصههایی که مردان میتوانند دخالت کنند، زنان نیز میتوانند دخالت کنند مگر موارد استثنائی که تکلیف سنگینی آن از دوش زنان برداشته و متقابلاً تکالیف مهم دیگری جایگزین آن شده است و مسائل سیاسی و حکومتی در رأس هرم مسائل اجتماعی قرار دارد. از اینرو مینگریم که در صدر اسلام، زنان در مسائل سیاسی دخالت کردند و در صحنه حضوری روشن داشتند![]()