فعالیتهای فرهنگی و علمی زن1
روشنترین موضوعات در اسلام، جانبداری اصولی از رشد علم و گسترش آموزش و دانایی در سطح جامعه است؛ بدون فرق و تمایزی میان افراد و طبقات. آیات قرآنی در این زمینه بسیار گویاست و تعالیم حدیثی نیز بسیارگسترده و عمیق بر ضرورت رشد شناخت و عقلگرایی تاکید کرده و حتی دین به عقل، تعریف شدهاست:
امام علی«ع»: «العقل شرعٌ من داخلٍ، و الشرع عقلٌ من خارجٍ(12)؛ عقل شریعت درونی، و شرع عقل بیرونی انسان است».
سخن والای پیامبر«ص» در این زمینه بسیار معروف است که فرق اسلامی آن را بازگو کرده و پذیرفتهاند:پیامبر «ص»: «طلب العلم فریضه علی کل مُسلمٍ و مسلمه(13)؛ طلب علم بر هر زن و مرد مسلمان واجب است».
در برخی نقلها واژه «مسلمه» نیست. در این نقلها «مسلم»، اسم جنس است و شامل مرد و زن میشود چون مؤمن و... باری این موضوعی تردیدناپذیر است.
در بسیاری از آموزشها، چون آموزش اصول اعتقادات، و احکام شرعی که زنان باید بدانند، اذن شوهر نیز شرط نیست چون دیگر اعمال تکلیفی که منع شوهران در آن تاثیری ندارد. از اینرو مینگریم که پس از ظهور اسلام، و برداشتن مواضع علمآموزی از سر راه همه بویژه این قشر، زنان در میدانهای علم و آموزش گام نهادند، و چندی نگذشت که زنانی آگاه و دینشناس پدید آمدند و به مقامات بالایی در آگاهی و دانش رسیدند.
____________________________
12- مجمع البحرین 2/224؛ چاپ دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
13- الحیاه 1/70؛ با گردانیده فارسی.