فعالیتهای فرهنگی و علمی زن2
اکنون به ماجرائی که درباره یکی از زنان تربیت شده اسلام، نقل شده، بنگریم:بریره، از زنان صدر اسلام و در زمان پیامبر«ص» میزیست. روزی شوهر او نزد پیامبر«ص» آمد و از همسرش یعنی «بریره» شکایت کرد که خانه را رها کرده و رفته است. پیامبر این زن را فرا خواند و به او گفت:«ارجعی الی زوجک به خانه شوهرت باز گرد». بریرهگفت: «اتأمرنی یا رسولالله؟ آیا مرا امر میکنی (دستور قانونی و واجب را بیان میکنی)؟، پیامبر«ص» فرمود: «لا بل انا شافع: نه (امر و بیان قانون نیست)؛ بلکه من واسطه و شفیع هستم»(14)
از مکالمه پیامبر با این بانو، روشن میشود که این زن به مراحلی از درک مفاهیم دینی و معیارهای شناخت احکام اسلامی، دست یافته بوده است که سخن پیامبر«ص» را با معیارهای دقیق تحلیل میکند، و میپرسد که شما به عنوان قانونگذار و شارع دستور میدهید و امر شرعی و مولوی است و یا اصلاح ذات البین و راهنمایی است. پیامبر«ص» بر نظر و برداشت او صحه گذاشت و فرمود: «من اصلاحگرم» این مکالمه و حدیث مورد استدلال فقها و علمای اصول است در این موضوع که امر بدون قرائن، دلالتی بر وجوب دارد یا نه؟
به هرحال از این نمونه و همانندهای آن روشن میگردد که زنان جاهلی که از فرهنگ بیگانه بودند به چه درک بالایی دست یافتند. از این دست زنان در تاریخ اسلام بسیارند، در همه دورهها و تا زمان حاضر، و انتظار از جامعه زنان مسلمان و بینشگرای ایران اینست که تاریخ اینگونه زنان را بررسی کنند و به نگارش آورند. از دوران پیامبر اکرم«ص» تا دوره امامان«ع» و تا زمان حاضر، و به نسل امروز عرضه کنند. البته کتابهایی درگذشته در این زمینهها نگارش یافتهاست لیکن کتابهای زیبا و خوش نثر و استوار در روزگار ما، درباره زنان کمتر است که باید این خلا پر شود و بویژه زنان صاحب قلم و اندیشمند این فهم را به انجام برسانند.
_________________________________________
14- کفایه الاصول، جلد 1"مباحثامر".